Współczynnik Uw — co naprawdę oznacza w karcie okna

Przy wyborze okien prędzej czy później pada pytanie o współczynnik przenikania ciepła. W ofertach pojawia się kilka podobnych symboli — Uw, Ug, Uf — i łatwo porównać ze sobą liczby, które opisują zupełnie różne rzeczy. Zrozumienie, co dokładnie mierzy każdy z nich, zajmuje kilka minut, a pozwala czytać karty techniczne bez zdawania się na hasła z ulotki.

Co mierzy współczynnik przenikania ciepła?

Współczynnik U opisuje, ile ciepła ucieka przez metr kwadratowy przegrody przy różnicy temperatur jednego stopnia. Jednostką jest wat na metr kwadratowy i kelwin, zapisywany jako W/(m²·K). Zasada jest prosta: im niższa wartość, tym mniejsze straty. Sam współczynnik nie mówi jednak, ile zapłacisz za ogrzewanie — to zależy od powierzchni okien, ich orientacji względem stron świata, szczelności całego budynku i sposobu ogrzewania. Mówi natomiast, które z dwóch porównywanych okien przepuszcza mniej ciepła.

Indeks przy literze U wskazuje, czego dotyczy pomiar. Ug, od angielskiego glass, to sama szyba, a dokładniej cały pakiet szybowy. Uf, od frame, to profil ramy i skrzydła. Uw, od window, to całe okno: szyba, rama i ramka dystansowa rozdzielająca szyby wewnątrz pakietu, policzone razem, z uwzględnieniem udziału każdego z tych elementów w powierzchni. To ostatnia z tych wartości opisuje wyrób, który realnie trafia do muru.

Czym różni się Ug od Uw?

W materiałach reklamowych częściej eksponowane bywa Ug, bo pakiet szybowy wypada w tym zestawieniu najlepiej. Szyba jest zwykle cieplejszą częścią okna niż rama, a granica między nimi — miejsce, w którym siedzi ramka dystansowa — jest najzimniejsza. Uw jest więc niemal zawsze wyższe, czyli gorsze, niż samo Ug tego samego okna. Zestawienie Ug z jednej oferty z Uw z drugiej daje wynik bez żadnej wartości.

Z tego samego powodu Uw zależy od wymiaru okna. Im mniejsze okno, tym większy udział ramy i obwodu szyby w jego powierzchni, a więc tym gorsze Uw przy tym samym pakiecie i tym samym profilu. Duże, jednodzielne przeszklenie wypadnie lepiej niż wąskie okno łazienkowe z tej samej serii. Dlatego karta techniczna podaje Uw dla konkretnego wymiaru odniesienia, a nie jedną liczbę dla całej serii — porównując oferty, warto sprawdzić, czy obie dotyczą tego samego wymiaru.

Jakie parametry okna sprawdzić poza Uw?

Współczynnik przenikania ciepła jest tylko jednym z parametrów w karcie okna. Obok niego stoi kilka innych, które w konkretnym domu potrafią zaważyć bardziej.

• g — przepuszczalność energii słonecznej. Mówi, ile darmowego ciepła wpuszcza szyba. Na elewacji południowej wysoka wartość bywa zaletą zimą i kłopotem latem.
• Lt — przepuszczalność światła. Pakiety o bardzo niskim współczynniku przenikania ciepła bywają wyraźnie ciemniejsze, co widać zwłaszcza w małych pomieszczeniach.
• Rw — izolacyjność akustyczna, podawana w decybelach. Przy ruchliwej drodze znaczy więcej niż różnica na drugim miejscu po przecinku w Uw.
• Ramka dystansowa. Wersja ciepła, z tworzywa lub stali nierdzewnej, ogranicza mostek na krawędzi szyby i ryzyko skraplania pary w narożnikach.
• Klasa okuć i liczba punktów ryglowania — parametr niezwiązany z ciepłem, ale decydujący o odporności na włamanie.

Jakie wartości Uw mają sens?

Konkretnych progów nie da się podać raz na zawsze. Maksymalne dopuszczalne wartości współczynnika przenikania ciepła dla okien w nowych budynkach określa rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a wymagania te były już kilkakrotnie zaostrzane. Obowiązującą dziś wartość najlepiej odczytać z aktualnego brzmienia tego rozporządzenia albo dopytać sprzedawcę, do jakiego wymagania odnosi się dana oferta. Programy dofinansowania bywają ostrzejsze niż same warunki techniczne i mają własne progi.

Praktyczna zasada jest za to trwała: różnica w Uw ma znaczenie dopiero wtedy, gdy porównujesz okna o tym samym wymiarze, tym samym podziale i przy tym samym sposobie osadzenia w murze. Najlepszy pakiet szybowy wstawiony bez staranności traci część swojej przewagi na mostkach cieplnych wokół ramy, a tego żadna liczba w karcie technicznej nie pokaże.